PUBLICATIES
Chionis verzorgt publicaties van uiteenlopende aard over de organisatie van sport en de maatschappelijke aspecten ervan. Boeken, rapporten, brochures, artikelen, columns, video's enzovoorts.
Onder de vlag van verschillende organisaties verschenen uiteenlopende publicaties waarvan Jan Janssens auteur of co-auteur was. Hieronder een greep uit de boekenkast.
Samen sterk!
Handboek voor fusie van verenigingen
Fuseren is niet eenvoudig, succes niet vanzelfsprekend. Toch wordt er heel wat gefuseerd. Ook, of misschien wel juist, in de sport. Maar hoe pak je zo'n fusie eigenlijk aan? Wat moet je zeker doen, en wat vooral laten? De praktijkervaringen van tientallen geslaagde én mislukte fusieprocessen in de sport vormen de basis voor het handboek Samen Sterk! dat begin 2026 verschijnt.
Het grote ideeënboek voor sportclubs
Inspiratie uit de praktijk
Een kloek boek waar elke club zijn voordeel mee kan doen: Het Grote Ideeënboek voor Sportclubs; Inspiratie uit de praktijk. Een bundeling van maar liefst 250 briljante ideeën, praktische tips en slimme trucs van heel veel verschillende sportclubs uit alle windstreken van het land. In het boek wordt aandacht geschonken aan alle aspecten van de verenigingsorganisatie. Het boek is uitverkocht, maar nog wel tweedehands verkrijgbaar
Veranderende lidmaatschappen in de sport
De traditionele sport, georganiseerd in het verband van verenigingen en bonden, staat onder druk. Er heeft een groei en differentiatie plaatsgevonden in het sportaanbod waardoor de sportvereniging steeds meer concurrentie ondervindt. Ook als leden-voor-leden organisatie staat de vereniging onder druk. Steeds hogere eisen en verwachtingen, steeds minder betrokkenheid.
Hoe kunnen sportverenigingen inspelen op deze ontwikkelingen? Daarover gaat dit boek van Froukje Smits, Jan Janssens en Nico de Vos dat in 2018 bij uitgeverij SWP verscheen. Het is alleen tweedehands nog hier en daar verkrijgbaar.
Om de aandacht te vestigen op het interessante onderzoek is dsetijds een prikkelende opiniebijdrage geschreven voor Sport Knowhow XL. Het artikel zoomt in op de verschillen tussen traditionele sportverenigingen en commerciële sportorganisaties.
Ondernemen in de sport
Verhalen van pioniers en vernieuwers
Een boek met 32 biografische vertellingen van ondernemers in de sport. Het zijn authentieke en openhartige verhalen van pioniers en vernieuwers over passie, doorzettingsvermogen, succes en falen. Over dromen die werkelijkheid werden, die worden nagejaagd of al weer vervlogen zijn. Het boek is inspirerend, leerzaam én onderhoudend. Het leest als een boek met spannende avonturen.
De ondernemers die aan het woord komen zijn afkomstig uit de meest uiteenlopende hoeken en niches van de sportmarkt. Van fitnessondernemer en zwembadenexploitant tot touroperator van sportreizen, van sportschoenenfabrikant en spelersmakelaar tot sportapp-ontwikkelaar.
Het boek is geschreven door Jan Janssens, Jan Luitzen en Rem Pronk en verscheen in 2012 ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan van de opleiding Sport, Management en Ondernemen van de Hogeschool van Amsterdam.
De prijs van vrijwilligerswerk
Professionalisering, innovatie en veranderingsresistentie in de sport
De laatste decennia laten een spectaculaire groei zien in deelname aan en belangstelling voor sport. Parallel hieraan zijn grote veranderingen zichtbaar in de organisatorische infrastructuur van de sport: de opmars van een veelzijdig commercieel sportaanbod, nieuwe non-profit initiatieven en een groeiende betrokkenheid van de overheid.
Niet alleen de verandering, maar ook de continuïteit is opmerkelijk. Want nog altijd is de traditionele voor-en-door-leden-sportvereniging een dominante factor in de sportwereld.
Het nieuwe en zich vernieuwende sportaanbod vormden het aandachtsgebied van het lectoraat Sportbusiness Development en staan centraal in de lectorale rede die op 14 september 2011 werd uitgesproken. Dit boekje is daarvan een uitgebreidere versie.
SAMEN STERK!
Handboek voor fusie van verenigingen
De traditionele sport, georganiseerd in het verband van verenigingen en bonden, staat onder druk. Er heeft een groei en differentiatie plaatsgevonden in het sportaanbod waardoor de sportvereniging steeds meer concurrentie ondervindt. Ook als leden-voor-leden organisatie staat de vereniging onder druk. Steeds hogere eisen en verwachtingen, steeds minder betrokkenheid.
Hoe kunnen sportverenigingen inspelen op deze ontwikkelingen? Daarover gaat dit boek van Froukje Smits, Jan Janssens en Nico de Vos dat in 2018 bij uitgeverij SWP verscheen. Het is alleen tweedehands nog hier en daar verkrijgbaar.
Om de aandacht te vestigen op het interessante onderzoek is dsetijds een prikkelende opiniebijdrage geschreven voor Sport Knowhow XL. Het artikel zoomt in op de verschillen tussen traditionele sportverenigingen en commerciële sportorganisaties.
Football and Racism
An inventory of the problems and solutions in eight West European countries in the framework of the Stand Up Speak Up campaign
Begin 2005 lanceerde de beroemde voetballer Thierry Henry een nieuwe Europese campagne tegen racisme in het voetbal: Stand Up Speak Up. Als onderdeel van deze campagne heeft Henry's persoonlijke sponsor Nike miljoenen zwart-witte polsbandjes met de campagneslogan op de markt gebracht. Deze polsbandjes waren niet alleen bedoeld om de rechtgeaarde en zwijgende massa, die niets met racisme te maken wil hebben, een stem te geven.
Deze campagne had ook tot doel geld in te zamelen voor projecten en initiatieven die racisme voorkomen en bestrijden. De Koning Boudewijnstichting werd door Nike aangesteld om de fondsen te verdelen. Het Mulier Instituut kreeg de opdracht om verder onderzoek te doen naar dit onderwerp in een aantal West-Europese landen. De resultaten van dit onderzoek werden vastgelegd in dit boek van Jacco van Sterkenburg, Jan Janssens en Bas Rijnen.
Wat beweegt kinderen?
Een onderzoek naar het sport- en beweeggedrag van kinderen
In opdracht van het Nicis Institute en de gemeenten Zwolle en Emmen werd in 2007 een onderzoek gedaan naar de factoren die het sport- en beweeggedrag van kinderen in de basisschoolleeftijd positief beïnvloeden.
In deze publicatie wordt op beknopte wijze verslag gedaan van het onderzoek, worden de belangrijkste inzichten gepresenteerd en wordt stilgestaan bij de wijze waarop gemeentelijke beleidsmakers daarvan gebruik kunnen maken om sport en beweging te stimuleren. Het onderzoek werd gedaan door Madeleine Frelier en Jan Janssens.
Education through sport
An overview of good practices in Europe
De educatieve waarden van sport vormden in 2004 het thema van het Europese Jaar van Opvoeding door Sport. Als onderdeel van dit project hebben Nederlandse en Belgische onderzoekers op verzoek van het Minsiterie van VWS 'good practices' uit heel Europa verzameld. Dit zijn voorbeelden uit de praktijk waarin de sport met succes als instrument is aangewend om educatieve doelstellingen te bereiken die het belang van sport zelf overtreffen.
Een rijke oogst van deze 'good practices' wordt in dit boek gepresenteerd. Auteurs uit 18 verschillende landen bescheven bijna 40 zeer diverse 'good practices'. Zij gingen niet alleen in op de achtergrond, benadering, ervaringen en resultaten van deze cases, maar gaven ook advies aan beleidsmakers die gelijksoortige projecten zouden willen starten.
De coördinatie van het project en de eindredactie van het boek waren in handen van Jan Janssens.
"Het gaat om de sport"
Een onderzoek naar de sportdeelname van homoseksuele mannen en lesbische vrouwen
Breed opgezet kwantitatief onderzoek (met niet minder dan 25.000 respondenten) naar sportdeelname van homseksuele mannen en lesbische vrouwen. Uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van VWS door Jan Janssens, Agnes Elling en Janine van Kalmthout.
Enkele bevindingen:
-
Eén op de drie homosporters en één op de tien lesbische sporters houdt de seksuele voorkeur geheim bij de eigen sportvereniging.
-
Homoseksuele mannen sporten veel minder dan heteromannen in verenigingen.
-
Lesbische vrouwen zijn veel minder dan heterovrouwen actief in vrijwilligerswerk.
-
Ruim eenvijfde van alle homoseksuele en lesbische sporters stelt dat hun seksuele voorkeur ooit van invloed is geweest op hun sportgedrag.
Etnische tweedeling in de sport
Net zoals bijvoorbeeld in het onderwijs, in de volkshuisvesting en op de arbeidsmarkt is ook in de sport op sommige plaatsen een zekere etnische tweedeling zichtbaar. Aan de ene kant zijn er takken van sport, clubs en teams met veel of zelfs uitsluitend allochtone sporters. Aan de andere kant zijn er takken van sport, clubs en teams die geheel of overwegend autochtoon van samenstelling zijn.
In dit boek wordt door Jan Janssens verslag gedaan van een breed opgezet kwalitatief en kwantitatief onderzoek naar de omvang, oorzaken en gevolgen van dit verschijnsel. Op basis van de onderzoeksresultaten wordt een genuanceerd beeld geschetst van een complexe problematiek. Ook worden de implicaties voor het beleid van sportclubs, bonden, gemeenten en rijksoverheid beschreven. Het onderzoek vond plaats in opdracht van NOC*NSF.
Mensen met een handicap in de sportvereniging
Een driedelige reeks boekjes gemaakt voor sportverenigingen die een aanbod willen ontwikkelen voor mensen met een handicap.
Het eerste deel is een inleiding waarin achtergrondinformatie wordt gegeven over de doelgroep, de sportmogelijkheden voor mensen met een handicap en de organisaties die zich op deze doelgroep richten.
In het tweede en derde deel wordt een plan van aanpak gepresenteerd voor het opzetten van een sport- en beweegaanbod voor respectievelijk mensen met lichemlijke handicap en voor mensen met een verstandelijke handicap.
De boekjes zijn een co-productie van Caroline van Lindert en Jan Janssens in opdracht van NEBAS, NSG, NOC*NSF en IOS.
Professionalisering in de Sport
Voorzet voor beleid
&
Professionalisering van managementtaken op verenigingsniveau
Banenplan voor de sport
In opdracht van NOC*NSF werd in de jaren 1998-2000 door Jan Janssens samen met o.a. Sandra Meeuwsen en Ad Hoogendam uitgebreid onderzoek gedaan naar het thema professionalisering in de sport.
In het eerste rapport wordt het begrip professionalisering afgebakend en worden enkele belangrijke vragen beantwoord: In hoeverre is professionalisering nastrevenswaardig? Hoe verhoudt professionalisering zich tot het vrijwilligerswerk dat in de sport zo dominant aanwezig is?
In het tweede rapport wordt een kader geschetst voor toekomstig beleid gericht op de professionalisering van managementtaken verenigingsniveau. Verschillende varianten van professionalisering en profielschetsen komen aan bod. Vanzelfsprekend wordt ook ruim aandacht geschonken aan de financiering.
Jaarboek Sport - Beleid en Onderzoek
In 2001 verscheen het eerst Jaarboek Sport - Beleid en Onderzoek, een periodiek naslagwerk voor iedereen die geïnteresseerd is in beleidsontwikkelingen en onderzoeksbevindingen op sportgebied. Daarbij lag de focus op maatschappelijke en organisatorische aspecten van de sport. Jan Janssens nam het initiatief tot deze reeks en was ook hoofdredacteur van de eerste zeven delen in de reeks. Daarna is de reeks nog tien jaar voortgezet.
In de jaarboeken werd steeds een actueel overzicht geboden van alle belangrijke nieuwe beleidsnota's, onderzoeksreportages en andere publicaties. Het was 'up to date' en 'state of the art'. Het jaarboek kwam tot stand in samenwerking met tientallen onderzoekers en beleidsmakers werkzaam in de sportsector.
"...en sponsors zijn al net zo moeilijk te vinden als vrijwilligers"
Enquete: De zorgen van sportclubs
&
"Het blijft toch vrijwilligerswerk"
De financieel-organisatorische huishouding van sportclubs
Om de zorgen van sportclubs in kaart te brengen en te onderzoeken wat het effect was van een aantal overheidsmaatregelen werd in 1995 en 1996 onderzoek gedaan onder alle 2.400 sportclubs uit de vier grote steden en 1.200 clubs in kleine en middelgrote gemeenten.
Bijna 95% van de clubs uit het onderzoek zag de toekomst met zorg tegemoet. De grootste zorgen in volgorde van betekenis waren te vatten onder een van de volgende vier noemers: financiën, leden, kader, accommodatie & openbare ruimte.
Het onderzoek was aanleiding voor een beknopt onderzoek naar de financieel-organisatorische huishouding van sportverenigingen én (belangrijker) voor compenserend overheidsbeleid.
Nieuwe leden - Nieuw kader
Stappenplannen: Werving en behoud van allochtoon kader en allochtone leden
De deelname aan sport door allochtonen groeit, maar is relatief nog altijd aan de lage kant. Het verloop onder allochtone leden is hoog. De parktijk wijst uit dat het voor nieuwkomers alles behalve vanzelfsprekend is om lid te worden van een sportvereniging, laat staan om daar als vrijwilliger aan de slag te gaan. Voor werving en behoud van allochtone leden an allochtoon kader zijn extra aandacht en inspanningen nodig.
De werkboekjes Nieuwe leden en Nieuw kader zijn bedoeld voor sportclubs die daar werk van willen maken. De boekjes werden verzorgd door Jan Janssens en Erna van Hettema en verschenen in 1997. Enkele jaren later zouden er ook twee voorlichtingsprogramma's worden gemaakt voor nieuwkomers in de sport. Deze werden door de NPS uitgezonden in de zendtijd die er toentertijd was voor minderheden.
Een voorzet op maat
Een handreiking bij de opvang van en omgang met allochtonen in de sportvereniging
Als afronding van het meerjarig project Sport met z'n allen werd door NOC*NSF in 1996 een serie van zes boekjes uitgegeven die bedoeld waren als een handreiking bij de opvang van en omgang met allochtonen in de sportvereniging. Jan Janssens was verantwoordelijk voor tekst en samenstelling.
Naast een algemen inleiding waren er voor vijf verschillende geledingen in sportvereniging apart deeltjes: voor bestuurds & commissieleden, trainers & leiders, scheidsrechters, kantinemedewerkers en redacteuren van clubbladen.